Grip hastalığının kuluçka dönemi çok kısadır. Virüsü aldıktan birkaç gün sonra ani bir şekilde 39 derecenin üzerinde yüksek ateşle hastalık başlar.

26 Eylül 2008 Cuma 09:38

Grip influenza virüsü tarafından meydana getirilen bulaşıcı bir solunum yolları hastalığıdır, tüm yaş gruplarını etkiler ve orta ve ağır derecede seyreder. Grip virüsü insanlar dışında domuzlar ve kuşları da enfekte eder. Hastalık insandan insana solunum yolları ile bulaşır. Hasta kişinin hapşırarak veya öksürerek çıkardığı virüsü taşıyan damlacıklar havadan geçerek bulaşırlar. Ateş, başağrısı, öksürük, boğaz ağrısı, kas ağrıları gibi belirtiler bulaşmadan sonra hızla ortaya çıkarlar.

Her yıl dünya nüfusunun yüzde 10-20’si (500-600 milyon kişi) gribe yakalanmaktadır. Bunların 3-5 milyonu gribi ağır geçirmekte ve her yıl gribe bağlı komplikasyonlar nedeniyle 250-500 bin kişi hayatını kaybetmektedir. Gribin mevsimsel özelliği vardır, ülkemiz gibi ılıman iklimlerde Aralık- Mart ayları arasında yoğun olarak salgın yapar. Grip virüsü genetik yapısında oluşturduğu küçük veya büyük değişikliklerle kendini değiştirir ve bu sayede insanların bağışıklık sistemi tarafından tanınamayarak tekrar tekrar hastalık yapabilir. Grip virüsünün genetik yapısında meydana gelen küçük değişiklikler sonucu hemen her yıl bölgesel grip salgınları oluşur. Yaklaşık her 20-30 senede bir ise grip virüsünün genetik yapısında büyük değişiklik oluşur ve yepyeni bir virüs ortaya çıkar ve dünya çapında büyük bir salgına neden olabilir.

Gribin belirtileri

Grip hastalığının kuluçka dönemi çok kısadır. Virüsü aldıktan birkaç gün sonra ani bir şekilde 39 derecenin üzerinde yüksek ateşle hastalık başlar. Kuru öksürük, baş ağrısı, tüm vücutta yoğun kas ağrıları, boğaz ağrısı ve şiddetli halsizlik eşlik eden bulgulardır ve hasta kişiyi en az 3-5 gün süreyle yatağa bağlar. Hastalar kendilerini çok kötü hissetiklerinden bu hastalığa paçavra hastalığı da denmektedir. Grip hastalığı her yaş grubunda tehlikeli olabilmekle birlikte özellikle küçük çocuklar, yaşlılar, kalp yetmezliği, damar hastalığı gibi kalp hastalığı; bronşit, astım gibi akciğer hastalığı; böbrek hastalığı, şeker hastalığı gibi herhangi bir hastalığı olan her yaştaki kişiler, AIDS, kanser gibi bir hastalık veya kemoterapi nedeniyle bağışıklık sistemi yetmezliği olan kişilerde grip hayati tehlike oluşturmaktadır. Grip sonrası gelişen zatürre gribe bağlı gelişen ölümlerin başta gelen nedenidir. Zatürreye en sık grip enfeksiyonu sonrası kolayca akciğere ulaşan bakteriler neden olmaktadır ancak grip virüsü de zatürreye neden olarak ölümcül seyredebilmektedir.

Grip mi, nezle mi oldum, yoksa üşüttüm mü?

Grip hastalığının daha sık görülen nezle ve üşütme olarak nitelendirilen enfeksiyonlardan farkı aniden ve tüm vücudu etkilemesindedir. Kişi gayet iyiyken bir anda çok kötü hasta olur ve işinden gücünden kalmasına yol açan bu hastalık bir hafta sürer, iyileştikten sonra bile haftalarca kişi kendini yeterince iyi hissedemez. Nezle ve üşütme durumlarında ise hastalık yavaş yavaş gelir ve şikâyetler genellikle burun, boğaz, sinüsler ve göğüs bölgesi ile sınırlıdır. Hastalık sırasında kişi işine devam edebilir ve bir hafta geçtiğinde şikayetler tamamen iyileşmiş olurlar.

Gripten korunma yolları

Gribe yakalanmaktan korunmanın en etkili yolu sağlıklı beslenmek, düzenli egzersiz yapmak, yeterince istirahat etmek ve sigaradan uzak durmak gibi davranışlarla bağışıklık sistemini kuvvetli tutmaktan geçer. Öksüren ve hapşıran kişilerden hele de ağız ve burunlarını kapatmıyorlarsa uzak durmak ve sık sık elleri yıkamak korunmada etkili yöntemlerdir.

Grip günümüzde aşı ile önlenebilen bir hastalıktır. Gelişmiş ülkeler grip aşısını genellikle programlarına almış ve vatandaşlarına ücretsiz olarak sunmaktadırlar. Ülkemizde grip aşısı rutin olarak yapılmamaktadır, ancak aşı özellikle risk altındaki gruplara önerilmektedir.

Gribin tedavisi var mı?

Gribe yakalandıktan sonra önerilen tedavi yöntemleri şunlardır:

• Yatak istirahati. Enfeksiyonla savaşmak için vücudunuzun fazla miktarda enerjiye ihtiyacı olacaktır. Bu sebepten ilk günlerde istirahat etmek griple savaşmak için iyi bir başlangıçtır.
• Soğukta kalmayın, vücudunuzu sıcak tutun
• Su kaybını önlemek açısından fazlasıyla su için, hoşaf, çorba... hepsi olur
• Yüksek ateşi düşürmek, başağrısını ve genel vücut ağrısını azaltmak için ateş düşürücü ve anti-enflamatuvar ilaçlar alın
• Limon, zencefil ve bal karıştırdığınız sıcak sudan için.

Antibiyotiklerin grip tedavisinde yeri yoktur, ancak gribin zayıflattığı bünyede gelişebilecek diğer bakteryel enfeksiyonlar durumunda hekiminiz tarafından önerilebilir. Grip için geliştirilmiş özel anti-viral ilaçlar mevcuttur, hekiminiz bunları risk altında olduğunuzu düşünüyorsa önerebilir. C-vitamini, çinko ve echinacea gibi preparatlar enfeksiyonun şiddetini ve belirtilerin süresini azaltmada faydalı olabilirler. Hastalık başladıktan sonra bir iki gün içinde şikayetler azalmaya başlamıyor, nefes darlığı oluşuyor, sarı veya yeşil balgam çıkarıyorsanız mutlaka aile hekiminize danışmanız önerilmektedir.