AB devlet ve hükümet başkanları, AB anayasasının boşluğunu dolduracak Lizbon Anlaşması’nı imzaladı.

13 Aralık 2007 Perşembe 16:14

AB devlet ve hükümet başkanları, AB anayasasının boşluğunu dolduracak Lizbon Anlaşması’nı imzaladı.

Dönem başkanı Portekiz’in ev sahipliğinde başkent Lizbon’daki Jeronimos Manastırı’nda toplanan 27 üye ülkenin liderlerinin anlaşmayı imzalamasıyla, 29 Ekim 2004 tarihinde Roma’da imzalanan AB Anayasası tarihe karışmış oldu.

Üye ülkelerden 14’ünün onay verdiği, Fransa ve Hollanda’da düzenlenen referandumlarla reddedilen AB Anayasası’nın boşluğunu doldurmak ve kurumsal bir krizi önlemek amacıyla hazırlanan Lizbon Anlaşması’nın, 10 Haziran 2009 tarihinde yapılacak Avrupa Parlamentosu seçimleri göz önünde tutularak 1 Ocak 2009 tarihinde yürürlüğe koyulması hedefleniyor.

Bu tarihe kadar anlaşmanın tüm üye ülkelerin parlamentolarında onaylaması gerekirken, İrlanda referandum düzenleyeceğini bildirmişti.

Bu arada, AB dönem başkanı Portekiz’in Başbakanı Jose Socrates, imza töreninde yaptığı konuşmada, "Daha geniş, değerlerini savunan, dünyanın daha iyiye gitmesine katkıda bulunan bir Avrupa için bu anlaşmayı imzalıyoruz. Tüm siyasi liderlerin arzusuyla onaylanan bu anlaşma Avrupa projesinin ileriye doğru gitmesine katkıda bulunacak" dedi.

Socrates, Lizbon Anlaşması’nı, "daha modern, daha etkili, daha demokratik bir Avrupa’nın kurulması için geleceğe yönelik bir anlaşma" olarak nitelendirdi.

Devlet ve hükümet başkanları, imza töreninin ardından aile fotoğrafı çektirdi.

AB’de 6 aylık dönüşümlü başkanlık sistemini kaldıran yeni anayasada 2,5 yıllık süre için üye ülkelerin oy birliğiyle atayacakları AB Konseyi Başkanının yılda 4 kez toplanacak AB zirvelerine de başkanlık etmesi öngörülüyor.

Anlaşmada, dış politikada tek seslilik için atanan AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi ise Dışişleri Bakanlarını buluşturan Dış İlişkiler Konseyi toplantılarına başkanlık edecek. AB Komisyonu başkan yardımcılığı görevini de üstlenecek Yüksek Temsilci, "AB’nin dış eylemlerinin eş güdümünü" sağlayacak.

Komisyonun yine 5 yıllık dönemlerle her ülkeden birer temsilciyle çalışması belirlenen yeni anayasada, 2014 yılından itibaren komiser sayısının, üye ülke sayısının üçte ikisine düşürüleceği ve bazı ülkelerin Komisyona dönüşümlü üye göndermeye başlayacağı ifade ediliyor.

Lizbon Anlaşması ile getirilen "ikili çoğunluk sistemi" olarak adlandırılan nitelikli oylama yöntemi, karar alınabilmesi için ülke sayısı dikkate alındığında yüzde 55 ve ülke nüfusları dikkate alındığında yüzde 65 destek bulunmasını gerekli kılıyor.

İkili çoğunluk sisteminin geçerli olmayacağı dış politika, AB bütçesi ve vergi gibi konularda karar alınabilmesi için üye ülkelerin oy birliği gerekecek.

Yeni AB anayasası ayrıca üye ülkelerin ulusal meclislerine, AB Komisyonunun hazırladığı yasa tasarılarını yeniden incelenmek üzere geri gönderme yetkisi veriyor.